Turinabol of oxandrolon: wat is het verschil
Turinabol en oxandrolon (merknaam Anavar) zijn twee orale anabole androgene steroiden die vaak in een adem worden genoemd als "mildere" middelen. De redactie vergelijkt ze feitelijk op chemie, werking en risico, zonder enige gebruiksinstructie, en plaatst het woord "mild" in perspectief.
Twee orale steroiden
Turinabol (chloordehydromethyltestosteron) en oxandrolon zijn beide oraal werkzame afgeleiden van testosteron. Beide zijn ontworpen om via de mond te kunnen worden ingenomen en beide staan op de dopinglijst van het WADA; in de EU zijn het receptgeneesmiddelen.
Oxandrolon heeft een erkende medische achtergrond, onder meer bij het herstel van gewicht na ernstige brandwonden of ziekte. Turinabol is vooral historisch berucht door het staatsdopingprogramma van de voormalige DDR, waar het stelselmatig aan atleten werd toegediend.
Beide gelden in de volksmond als "zacht", maar die reputatie is relatief en misleidend. Elk anabool androgeen steroid heeft een eigen risicoprofiel, en "milder dan middel X" betekent niet "veilig".
De figuur vergelijkt enkele risicokenmerken schematisch.
Verschillen in chemie en werking
Chemisch verschillen de twee duidelijk. Oxandrolon draagt een zuurstofatoom in de A-ring, wat het relatief resistent maakt tegen afbraak en bijdraagt aan een gunstige verhouding tussen anabole en androgene werking. Turinabol is in feite een gechloreerde variant die verwant is aan methandrostenolon, maar niet omzet in oestrogenen.
Functioneel staan beide bekend om een "droge" werking: ze geven geen sterke vochtretentie, wat verklaart waarom ze populair zijn in de folklore rond lichaamsdefinitie. Dat is echter een cosmetisch kenmerk, geen maat voor veiligheid.
Oxandrolon wordt doorgaans als iets minder androgeen beschouwd dan turinabol, wat het in medische context ook bij vrouwen en kinderen bruikbaar maakte. Dat verlaagt bepaalde risicos, maar heft ze niet op.
Beide onderdrukken de lichaamseigen hormoonproductie, zoals alle androgenen, en beide beinvloeden het cholesterolprofiel ongunstig.
Lever- en hartrisicos vergeleken
Een belangrijk misverstand betreft de lever. Vaak wordt gezegd dat deze "milde" orale middelen de lever sparen. In werkelijkheid zijn beide in meer of mindere mate 17-alfa-gealkyleerd of chemisch zo aangepast dat ze lever belastend kunnen zijn; verhoogde leverenzymen zijn beschreven.
Daarnaast hebben beide een uitgesproken ongunstig effect op het cholesterolprofiel: verlaging van het beschermende HDL en verhoging van het LDL. Dat vergroot bij langer gebruik het hart- en vaatrisico, ongeacht de "droge" reputatie.
De tabel vat de vergelijking samen.
| Kenmerk | Turinabol | Oxandrolon |
|---|---|---|
| Medische erkenning | beperkt/historisch | ja (o.a. brandwonden) |
| Androgeniciteit | matig | laag-matig |
| Leverbelasting | aanwezig | aanwezig, vaak iets lager |
| Effect op cholesterol | ongunstig | ongunstig |
| Dopingstatus | verboden | verboden |
Waarom "mild" misleidend is
Het label "mild" verwijst vooral naar minder vochtretentie en minder oestrogene bijwerkingen, niet naar een afwezigheid van risico. Juist omdat gebruikers deze middelen als onschuldig zien, worden ze soms langer of in hogere mate gebruikt, wat de cumulatieve belasting vergroot.
Voor vrouwen is oxandrolon vanwege de lagere androgeniciteit historisch gebruikt, maar virilisatie blijft mogelijk, en sommige effecten zijn onomkeerbaar. Ook turinabol kan bij vrouwen vermannelijking veroorzaken.
De langdurige detecteerbaarheid van turinabolmetabolieten heeft bovendien tot retroactieve dopingdiskwalificaties geleid, wat laat zien hoe lang deze stoffen in het lichaam aantoonbaar blijven.
- "Mild" slaat op cosmetiek, niet op veiligheid
- Beide onderdrukken de eigen hormoonproductie
- Beide verslechteren het cholesterolprofiel
- Beide zijn verboden in de sport
Conclusie van de redactie
Turinabol en oxandrolon lijken op elkaar: orale, "droge" steroiden met een reputatie van mildheid. De verschillen zitten vooral in chemie, mate van androgeniciteit en medische achtergrond, waarbij oxandrolon een erkender therapeutisch verleden heeft.
Toch delen ze de belangrijkste risicos: onderdrukking van de eigen hormonen, een ongunstig cholesterolprofiel en leverbelasting. Het woord "mild" verhult die realiteit meer dan het ze beschrijft.
Dit artikel geeft bewust geen doseringen of schemas; beide middelen zijn receptplichtig en in de sport verboden. Vragen over hormonen of lichaamssamenstelling horen bij een arts thuis.
Verwante artikelen: ons stuk over fluoxymesteron en interacties, het artikel over de mythe dat elk middel de lever aantast, en het overzicht over essentiele fosfolipiden.
Bronnen
- Franke WW, Berendonk B. Hormonal doping and androgenization of athletes: a secret program of the German Democratic Republic government. Clin Chem. 1997;43(7):1262-1279.
- Orr R, Fiatarone Singh M. The anabolic androgenic steroid oxandrolone in the treatment of wasting and catabolic disorders. Drugs. 2004;64(7):725-750.
- Pope HG Jr, Wood RI, Rogol A, et al. Adverse health consequences of performance-enhancing drugs: an Endocrine Society scientific statement. Endocr Rev. 2014;35(3):341-375.
- Kicman AT. Pharmacology of anabolic steroids. Br J Pharmacol. 2008;154(3):502-521.
- Sobolevsky T, Rodchenkov G. Detection and mass spectrometric characterization of novel long-term dehydrochloromethyltestosterone metabolites. J Steroid Biochem Mol Biol. 2012;128(3-5):121-127.
- Wolf RF, et al. Oxandrolone and cardiovascular lipid profile: a review. J Burn Care Res. 2012;33(2):172-179.
